Trang chủ Giới thiệu Liên hệ Hỏi đáp Góc chia sẻ Login
   
   Địa chỉ: số 37 Kim M Thượng, Ba Đnh, H nội
- Trong nước - Tổng quan tình hình nghiên cứu đạo đức, lối sống của thanh niên

Trong nước

Tổng quan tình hình nghiên cứu đạo đức, lối sống của thanh niên

28/11/2012 - 12:18:43 PM

(Tamly) - Trong khoa học, đạo đức, lối sống là những phạm trù lớn, là đối tượng nghiên cứu của nhiều lĩnh vực khoa học, trong cuộc sống hàng ngày, chúng gắn liền với mọi hành vi của con người, chi phối hành vi của cá nhân và điều chỉnh các mối quan hệ xã hội. Vì vậy, vấn đề đạo đức, lối sống nói chung và đạo đức, lối sống của thanh niên là chủ để luôn nhận được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu ở nhiều lĩnh vực khoa học khác nhau. Dưới đây, chúng tôi xin sơ lược tình hình nghiên cứu vấn đề này.
Xem hình đúng cỡ ..
1.1. Các công trình chủ yếu nghiên cứu lý luận về đạo đức, lối sống của thanh niên

Trong những công trình nghiên cứu theo hướng này, các tác giả bàn luận, phân tích những vấn đề lý luận về đạo đức, lối sống, giá trị, định hướng giá trị. Nói cụ thể: các tác giả trao đổi và đi đến xác định khái niệm đạo đức, lối sống, định hướng giá trị, phong cách sống… Ở đây, các vấn đề về bản chất, chức năng, vai trò, các biểu hiện của các phạm trù trên và các yếu tố kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến chúng cũng được xem xét.
Các công trình nghiên cứu theo hướng này gồm có: N.I.Be-lo-va: Bàn về vấn đề khái niệm sống (1977, Viện xã hội học dịch); Tập thể tác giả: “Lối sống xã hội chủ nghĩa” (dịch sang tiếng Việt, năm 1982), V. I. Đô - brư - nhi - na: “Lối sống xô viết hôm nay và ngày mai”; Cao Văn Định (2000): Xây dựng lối sống cho thanh niên đô thị hiện nay; Phạm Hồng Tung (2007), Nghiên cứu về lối sống: một số vấn đề về khái niệm và cách tiếp cận; Lê Đức Phúc (2006), Đề cương bài giảng môn tâm lý học văn hóa;

1.2. Các công trình chủ yếu nghiên cứu thực tiễn đạo đức, lối sống của thanh niên trong cuộc sống

Các công trình nghiên cứu theo hướng này chủ yếu là các công trình nghiên cứu của các khoa học chuyên nghiên cứu về thanh niên thực hiện. Có thể kể đến các nghiên cứu như: Báo cáo khoa học đề tài cấp Bộ: “Đoàn thanh niên với việc xây dựng lối sống cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay”. Đề tài này do Đỗ Ngọc Hà làm chủ nhiệm, được thực hiện năm 2003 và các báo cáo khoa học đánh giá thanh niên hàng năm của Viện nghiên cứu Thanh niên. Sách: “Tổng quan tình hình sinh viên và công tác Hội và phong trào sinh viên nhiệm kỳ VII (2003 – 2008) của Trung ương Hội sinh viên Việt Nam (2008); đề tài nghiên cứu cấp Bộ: “Tổng quan tình hình thanh niên, công tác Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam và phong trào thanh niên nhiệm kỳ 2005 – 2010”, Nguyễn Phước Lộc làm chủ nhiệm đề tài.
Trong các công trình khoa học trên, các tác giả đã phân tích, đánh giá thực trạng biểu hiện của đạo đức, lối sống của thanh niên. Những biểu hiện đó được xem xét, phân tích qua định hướng giá trị sống của họ, qua việc tham gia các phong trào hoạt động của đoàn thanh niên, Hội sinh viên, qua thái độ của thanh niên đối với vấn đề phấn đấu để được đứng trong hàng ngũ Đảng; hoạt động lao động nghề nghiệp, các hoạt động học tập ở nhà trường và học tập bổ sung kiến thức; trong các sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, vui chơi giải trí, các mối quan hệ tình bạn, tình yêu đôi lứa… Trong khi phân tích các biểu hiện, các nhà khoa học đã chỉ ra những mặt tích cực, những điểm còn hạn chế của đạo đức, lối sống và so sánh diễn biến của chúng ở các mốc thời gian khác nhau.
Các tác giả thuộc nhóm nghiên cứu này cũng đã phân tích bối cảnh kinh tế - xã hội tác động đến đạo đức, lối sống của thanh niên. Theo các nhà nghiên cứu này, xu hướng phát triển kinh tế-xã hội của đất nước ta vừa là động lực, vừa là đòi hỏi của sự phát triển của khoa học - công nghệ, văn hóa – giáo dục… là cơ hội thuận lợi cho sự phát triển của thanh niên. Tuy nhiên, trong bối cảnh đó, thanh niên cũng chịu những khó khăn, thách thức không nhỏ như: Thứ nhất, sự bùng nổ dân số làm giảm bình quân nguồn lực, làm tăng sự cạnh tranh trong giáo dục, đào tạo là nguyên nhân của hiện tượng tiêu cực trong học tập của học sinh, sinh viên; Thứ hai, sự phát triển của khoa học-công nghệ kéo theo những tác động tiêu cực của internet và các phương tiện thông tin hiện đại. Thứ ba, kinh tế thị trường dẫn đến nguy cơ thất nghiệp cao, phân hóa giàu, nghèo rõ rệt hơn sẽ dẫn đến sự phân biệt đối xử trong quan hệ người-người trong xã hội. Thứ tư, việc thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa làm thay đổi nhịp sống, phong cách sống của cá nhân, con người bị cuốn hút vào công việc, vào các hoạt động xã hội. Điều đó có ảnh hưởng đáng kể đến các mối quan hệ gia đình, làm giảm sự quan tâm của bố mẹ đối với việc chăm sóc, giáo dục con cái. Đó cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến đạo đức, lối sống của thanh niên. Thứ năm, chính sách mở cửa, hội nhập, đa dạng hóa, đa phương hóa, hợp tác và liên kết quốc tế trong bối cảnh toàn cầu hóa cũng là yếu tố vừa ảnh hưởng tích cực, vừa ảnh hưởng tiêu cực đến đạo đức, lối sống của thanh niên.
Trong các công trình nghiên cứu này, các tác giả cũng đánh giá thực trạng giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh niên. Theo các tác giả, mặt thuận lợi của công tác giáo dục thanh niên là hoạt động này luôn nhận được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, của các tổ chức xã hội, đặc biệt, của Đoàn thanh niên, Hội thanh niên…, có nhiều sân chơi, có nhiều cơ hội để thanh niên được tham gia, được trải nghiệm, được thể hiện bản thân. Bên cạnh đó, hoạt động này còn gặp những khó khăn không nhỏ là: kinh phí hạn chế, các biện pháp thu hút sự hoạt động của thanh niên chưa phong phú, đa dạng, chưa đạp ứng được nhu cầu, sở thích, điều kiện sống của nhiều đối tượng thanh niên khác nhau. Do đó, cùng với những thành tựu của công tác giáo dục thanh niên đem lại, vẫn còn không ít bất cập, hạn chế, cần tiếp tục điều chỉnh.

1.3. Các công trình kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn đạo đức, lối sống của thanh niên

Trong các công trình nghiên cứu theo các hướng này, mục tiêu chính của các tác giả là nghiên cứu đạo đức, lối sống trong cuộc sống thực tiễn, tuy nhiên, để định hướng đúng cho nghiên cứu của mình, các tác giả vẫn tìm hiểu, xác định những cơ sở lý luận cơ bản:
- Hệ thống những vấn đề lý luận về đạo đức, lối sống, giá trị, định hướng giá trị.
- Đánh giá cao vai trò của lực lượng thanh niên trong sự nghiệp bảo vệ, xây dựng đất nước trong quá khứ, hiện nay – trong công cuộc công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước và xây dựng một đất nước Việt Nam giàu, mạnh trong tương lai.
- Đánh giá thực trạng đạo đức, lối sống của thanh niên hiện nay. Trong đó, các nhà khoa học chỉ ra những mặt tích cực, cũng như những hạn chế, cần được quan tâm trong phương diện đạo đức, lối sống của thanh niên.
- Phân tích bối cảnh kinh tế xã hội và những yếu tố văn hóa, giáo dục tác động đến đạo đức, lối sống của thanh niên.
- Nêu rõ tính cấp thiết của công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh niên từ quan điểm và chủ trương của Đảng và Nhà nước nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
- Đề xuất các biện pháp, các giải pháp giáo dục để hình thành và phát triển những hành vi đạo đức, lối sống tích cực, lành mạnh và bài trừ những biểu hiện lối sống thiếu tích cực ở thanh niên.
Các nghiên cứu theo hướng này có thể kể đến: Đặng Quang Thành (1996): Xây dựng lối sống có văn hóa của thanh niên tp. Hồ Chí Minh trong công cuộc đổi mới theo định hướng XHCN (luận án TS); Huỳnh Khái Vinh (chủ biên) (2001), Một số vấn đề về lối sống đạo đức, chuẩn giá trị xã hội; Nguyễn Duy Quý (2006), “Đạo đức xã hội ở nước ta hiện nay: vấn đề và giải pháp), (chủ nhiệm đề tài nghiên cứu KHXH_04.03: “Xây dựng lối sống, đạo đức và chuẩn mực giá trị xã hội mới trong điều kiện kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa”; Phạm Đình Nghiệp (2001): “Giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên hiện nay”; Trần Sĩ Phán (1999): “Giáo dục đạo đức đối với sự hình thành và phát triển nhân cách sinh viên Việt Nam trong giai đoạn hiện nay” (Luận án TS triết học); Nguyễn Đình Quế (2000): “Quan hệ kinh tế và đạo đức với việc xây dựng đạo đức mới cho thế hệ trẻ hiện nay ở Việt Nam” (Luận văn thạc sĩ); Doãn Thị Chín (2004): “Vấn đề giáo dục đạo đức truyền thống cho sinh viên Việt Nam hiện nay” (Luận văn thạc sĩ); Đỗ Ngọc Hà (2002), Báo cáo khoa học đề tài cấp Bộ: “Đoàn thanh niên với việc xây dựng lối sống cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay”; Đoàn Văn Khiêm (2001): “Lý tưởng đạo đức và việc giáo dục lý tưởng đạo đức cho thanh niên trong điều kiện hiện nay”; Bùi Ngọc Minh (2004): Giáo dục các giá trị truyền thống dân tộc cho thanh niên hiện nay; Trình Duy Huy, (2009): “Xây dựng đạo đức mới trong nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa”; Phạm Hồng Tung (2010), Báo cáo tổng hợp đề tài khoa học cấp Nhà nước: “Thực trạng và xu hướng biến đổi lối sống của thanh niên”; Lê Thị Tuyết Ba (2010): “Ý thức đạo đức trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay”; Trương Văn Phước (chủ nhiệm đề tài khoa học) (2003): “Đạo đức sinh viên trong quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam – thực trạng, vấn đề và giải pháp”; Lê Thị Hoài Thanh (luận án TS Triết học) (2003): Quan hệ biện chứng giữa truyền thống và hiện đại trong giáo dục đạo đức cho thanh niên Việt Nam hiện nay”; Huỳnh Văn Sơn (2009) (chủ nhiệm đề tài cấp Bộ): “Sự lựa chọn các giá trị đạo đức và nhân văn trong định hướng lối sống của sinh viên”; Đỗ Ngọc Hà (2000): “Định hướng giá trị của thanh niên Việt Nam (Luận án TS); Trần Kiều, Vũ Trọng Rỹ, Hà Nhật Thăng, Lưu Thu Thủy (2001): Thực trạng và giải pháp giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh niên, học sinh, sinh viên trong chiến lược phát triển toàn diện con người Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; Phạm Minh Hạc (2001): Nghiên cứu con người và nguồn nhân lực đi vào công nghiệp hóa, hiện đại hóa; Đỗ Long, Phan Thị Mai Hương (chủ biên) (2002): Tính cộng đồng, tính cá nhân và cái tôi của thanh niên Việt Nam; Nguyễn Ánh Hồng, (2005): Phân tích về mặt tâm lý học lối sống của sinh viên TP HCM trong giai đoạn hiện nay (luận án TS); Nguyễn Đình Đức, Thái Duy Tuyên: (1994), chủ nhiệm đề tài KX – 07: “Tìm hiểu định hướng giá của thanh niên Việt Nam trong điều kiện kinh tế thị trường";

Tóm lại:

- Đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu các vấn đề lý luận về đạo đức, lối sống một cách khái quát và lý luận về đạo đức, lối sống của thanh niên Việt Nam; nhiều công trình nghiên cứu những vấn đề thực tiễn của đạo đức, lối sống của thanh niên Việt Nam.
- Trong các nghiên cứu đó, các khái niệm đạo đức, lối sống và các khái niệm có liên quan, cũng như bản chất, vai trò, biểu hiện của chúng đã được đề cập đến. Đồng thời, nhiều vấn đề thực tiễn về đạo đức, lối sống như thực trạng biểu hiện, các yếu tố ảnh hưởng, vấn đề giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay cũng được phân tích, trao đổi.
- Tuy nhiên, qua tìm hiểu các nghiên cứu trên, chúng tôi nhận thấy: thứ nhất, một số khía cạnh của đạo đức, lối sống của thanh niên như: đạo đức trong mối quan hệ với môi trường thiên nhiên, phong cách sống biểu hiện qua nhịp sống, phong cách sống biểu hiện qua văn hóa sử dụng tiền của thanh niên còn ít được xem xét. Thứ hai, trong các nghiên cứu trên, các nhà khoa học thường phân tích, đánh giá đạo đức, lối sống của thanh niên theo mong đợi của những người trưởng thành, theo chuẩn mực xã hội vốn có từ trước, đã mang tính ổn định. Trong khi đó, bối cảnh xã hội gần đây có nhiều biến đổi lớn, nhiều hệ giá trị xã hội đã và đang thay đổi. Chúng tôi nghĩ rằng, cách làm như vậy thiếu khách quan, chưa thật phù hợp với cách tiếp cận: “Đặc điểm tâm lý người mang tính lịch sử, xã hội” trong khoa học xã hội nói chung và trong tâm lý học, nói riêng.

N. T. H
 

kiến của bạn

Ch : Bạn cần đăng nhập để gửi bi. Nếu bạn đ đăng k Thnh vin rồi xin mời Đăng nhập sử dụng User ID v mật khẩu đ đăng k. Nếu qun mật khẩu xin vui lng vo đy. Nếu bạn chưa l thnh vin, hy Đăng k một ti khoản tại đy.
Tựa đề (*)
Nội dung (*)
 
           

Về trước  

Các bi viết khác:
  • Sự gắn bó với nghề, với nơi công tác của thanh niên trí thức (Phần cuối)
  • Sự gắn bó với nghề, với nơi công tác của thanh niên trí thức (Phần tiếp theo)
  • Sự gắn bó với nghề, với nơi công tác của thanh niên trí thức (Phần đầu)
  • Hoạt động đóng góp ủng hộ người nghèo, người gặp khó khăn, hoạn nạn của thanh niên
  • Hoạt động hiến máu tình nguyện của thanh niên
  • Đã đến lúc cần phải trao đổi nghiêm túc về việc sử dụng ngôn ngữ teen trong giao tiếp của giới trẻ
  • Mức độ giao tiếp giữa các dân tộc ở Tây Nam bộ
  • Những điều khiến người già vui vẻ
  • Khi tin đồn tìm ta trú ngụ
  • WPPSI - Trắc nghiệm trí tuệ Wechsler cho trẻ mầm non
  • Wechsler và đo lường trí tuệ
  • Rối loạn học tập
  • Những điều có giá trị với các nhóm thanh niên khác nhau
  • Điều gì được thanh niên cho là quý giá
  • Xu hướng đồng nhất trong hoạt động sản xuất, làm ăn của các dân tộc
  •  
    User ID:    
    Password:

     

     
    Đăng k thnh vin? Qun mật khẩu?

    Chi tiết